مراجع

در این بخش مشخصات تمامی منابع و مقالاتی که در متن مقاله به آن‌ها ارجاع شده است، باید به طور کامل و دقیق نوشته شوند. به طور کلی شیوه و آیین نگارش ارجاع به مقالات دیگران، وابسته به مجله‌ای است که پیش‌نویس مقاله برای آن ارسال خواهد شد. برای یافتن نحوه ارجاع‌دهی درست، مطابق با آیین نگارش آن مجله، می‌توان از قسمت «راهنمایی برای نویسندگان»( Guide for authors, Authors Guidelines, Instruction for Authors) از سایت مجله کمک گرفت. راه ساده‌تر این است که از شماره‌های اخیر چاپ شده توسط مجله، چند مقاله دانلود شده و سپس از آیین نگارش ارجاع‌دهی در آن مقالات استفاده نمود. گاهی اوقات مراجع به ترتیب حروف الفبا و بر اساس نام خانوادگی نویسنده اول مرتب می‌شوند. در این حالت معمولا نام نویسندگان در متن مقاله و در پایان جمله/ عبارتی که مربوط به آن مرجع می‌باشد، نوشته می‌شود. اگر مقاله یک، دو یا بیش از دو نویسنده داشته باشد، در متن مقاله به صورت زیر ارجاع داده می‌شود:

یک نویسنده: (Amiri, 2010)

دو نویسنده: (Amiri and Bahrami, 2011) یا (Amiri & Bahrami, 2011)

بیش از دو نویسنده: (Amiri et al., 2012)

برای بیش از یک مرجع، معمولا بین مراجع نقطه ویرگول گذاشته می‌شود. مانند مثال زیر:

(Amiri et al., 2012; Amiri and Bahrami, 2011; Amiri, 2010)

برای برخی از مجلات، مراجع بر اساس ترتیب ظاهر شدن در متن مقاله عددگذاری شده و مرتب می‌شوند. در این حالت، پس از پایان هر جمله/ عبارت شماره مرجع داده می‌شود. به عنوان مثال اولین مرجع استفاده شده [1] و دهمین مرجع استفاده شده [10] خواهد بود. اگر برای آن جمله/ عبارت دو مرجع استفاده شده باشد. در پایان جمله و در داخل کروشه، در بین شماره مراجع ویرگول گذاشته می‌شود به عنوان مثال مراجع یک و پنج: [1,5]. اگر بیش از دو مرجع استفاده شود در بین آن‌ها خط فاصله گذاشته می‌شود. به عنوان مثال [1-3;5,8]. در این مثال از مراجع یک تا سه و مراجع پنجم و هشتم استفاده شده است. دقت شود که پس از پایان مقاله و در قسمت مراجع، تمامی مراجع نیز شماره بندی و مرتب می‌شوند.

گاهی اوقات برخی از مجلات از تلفیق دو حالت قبل استفاده می‌کنند. در پایان مقاله و قسمت مراجع، فهرست مراجع به ترتیب حروف الفبا و بر اساس نام خانوادگی نویسنده اول مقاله مرتب شده و سپس شماره گذاری می‌شوند. در این حالت در متن مقاله بجای ذکر نام نویسنده/ نویسندگان، تنها شماره مرجع ذکر می‌شود. به این ترتیب ممکن است در اولین پاراگراف مقدمه مقاله، مرجع شماره پنجم [5] دیده شود چرا که نام خانوادگی نویسنده اول مرجع آن پاراگراف مثلا با حرف H شروع شده و لذا پس از مرتب سازی بر اساس حروف الفبا، به عنوان مرجع شماره پنجم قرار گرفته است.

همانطور که ملاحظه می‌شود آیین‌های نگارشی متفاوتی برای ارجاع به مقالات دیگران وجود دارد. بهترین روش دانلود چند مقاله از شماره اخیر آن مجله و بررسی این موضوع می‌باشد. لازم به ذکر است که آیین نوشتن نام نویسندگان، عنوان مقاله، سال چاپ، شماره صفحات و … مقالات در قسمت مراجع مقاله نیز قوانین خاص خود را دارد که باید به دقت رعایت شود. به عنوان مثال سال چاپ مقاله گاهی اوقات در پایان مرجع نوشته می‌شود و گاهی اوقات پس از نام نویسندگان و قبل از عنوان مقاله و در داخل پرانتز نوشته می‌شود. همچنین بایستی توجه کرد که نحوه ارجاع به کتاب، مقاله کنفرانسی، مقالات ژورنال نیز با هم متفاوت است. برای روشن شدن مطلب به مثال‌های زیر توجه کنید:

سبک های رفرنس دهی

نحوه رفرنس دهی به روش APA

هزاران روش برای استناد به منابع مختلف علمی وجود دارد. مجلات علمی بسیاری در دنیا وجود دارند که از سبک های خاص خود برای رفرنس دهی استفاده می کنند. اما مجلات زیادی نیز وجود دارند که روش های معتبر و شناخته شده را به نویسندگان خود توصیه کرده و از آن ها برای چاپ مقاله در نشریات خود بهره می برند. سبک مرجع نویسی APA (مخفف American Psychological Association)، پرکاربرد ترین سبک در بین علوم اجتماعی مانند روانشناسی، جامعه شناسی، علوم تربیتی و … و پزشکی است که  بعضا از آن در سایر علوم نیز استفاده می شود. APA در سال ۱۹۲۸ توسط انجمن روانشناسی آمریکا پایه گذاری گردید. ویرایش پنجم این سبک در سال ۲۰۰۱ و ویرایش ششم  در سال ۲۰۰۹ منتشر شده است. اگر چه از روش APA عموما در مجلات خارجی استفاده می شود، اما مجلات و دانشگاه های ایرانی زیادی هم هستند که این روش را برای مرجع نویسی مقالات و پایان نامه ها، به محققین و دانشجویان خود توصیه می کنند. از این رو ضمن عنوان کردن مثال های لاتین، در موارد مهم به مثال های فارسی نیز اشاره خواهیم کرد.

چرا APA  مهم است؟

•حفظ امانت ادبی

•استفاده از یک  سبک ثابت برای دسترسی آسان خوانندگان به منابع مورد استفاده

•تایید ادعای مطالب و ادعاهای مطرح شده نویسندگان

•نشان دادن کار ها و تحقیقات انجام شده در یک زمینه

نظام استناد نویسنده – تاریخ

 در نظام استناد نویسنده – تاریخ، به منابع در متن، معمولاً در پرانتز و با نام خانوادگی نویسنده، تاریخ انتشار اثر، و در صورت نیاز شمارۀ صفحه ای که به آن استناد شده است، اشاره می شود. البته گاهی که به نام نویسنده در بافت متن اشاره می شود، دیگر ذکر آن در پرانتز ضرورتی ندارد. جزئیات کامل این آثار در فهرستی با عنوانِ « فهرست منابع » و در پایان اثر بیان می شوند. در این فهرست، سال انتشار اثر، بلافاصله پس از نام پدید آورنده قرار می گیرد و سپس عنوان اثر و وضعیت نشر ذکر می شوند. این نظام بیشتر در جایی کارگر است که همه یا بیشتر منابع به راحتی  به شیوۀ استنادی نویسنده – تاریخ قابل تبدیل باشند. به آثار بی نویسنده، مجموعۀ دستنوشته ها، یا سایر منابعی که به دشواری قابل تبدیل به این شیوه هستند، بیشتر در خود متن استناد می شود.

انواع رفرنس هی :

الف: رفرنس در داخل متن

• نام نویسنده

• سال

• شماره صفحه

• عنوان اثر

مثال: ارجاع به اثر دارای یک نویسنده در داخل جمله

نام خانوادگی نویسنده (سال انتشار، شماره صفحه) … .

    الوانی (۱۳۶۹، ص ۱۴۷) ارتباط را انتقال و تبادل اطلاعات، معانی و مفاهیم و احساس ها بین افراد می داند.

    Baddeley (1986, p. 34) related working memory is considered as a system for the temporary holding and manipulation of information during the performance of a range of cognitive tasks.

ب: رفرنس در پایان متن

مثال : ارجاع به کتاب

نام خانوادگی نویسنده، نام کوچک. (سال انتشار). عنوان کتاب: عنوان جلد. شهر انتشار، ایالت یا کشور: ناشر.

باقری، خسرو. (۱۳۶۸). نگاهی دوباره به تعلیم و تربیت اسلامی: تهران: مدرسه.

Rahman, S. M. (Ed.). (2008). Multimedia technologies: Concepts, methodologies, tools and applications: vol. 2.  Hershey, PA: Information Science References. 

شیوه رفرنس دهی براساس استاندارد IEEE

قوانینی که باید در متن پیروی کرد:

مرجع دهی درمتن  باید بترتیب از ۱ و  فصل اول شروع  شود. صفحات قبل از فصل اول مرجع نمی گیرد. در صورتیکه در ادامه متن مجددا نیاز به مرجعی دارید که قبلا استفاده شده است، همان شماره قبلی را استفاده کنید.

 شماره مرجع  پس از یک فاصله در کروشه  قرار می گیرد.  اگر در وسط جمله باشد، مجددا یک فاصله بعد از کروشه نوشته می شود.  اگر در آخر جمله باشد، بدون فاصله بعد از کروشه نقطه گذاشته می شود.

     “Bernersly  [۱] discusses …”

       “our earlier alloy laser work [12].”

معمولا نیازی به درج نام نویسنده در متن نیست مگر تاکید خاصی باشد. از بکار بردن لقب ها مانند دکتر، پروفسور و یا آقای … خودداری نمائید. چنانچه مایل بودید نام نویسنده مرجع را در متن بیاورید و در صورتیکه حداکثر دو نفر باشند،  نام هر دونویسنده را  را بنویسید.      “et al.” ذکرکنید. ولی اگر بیش دو نفر هستند،  فقط نام نویسنده اول و همکاران

 “Smith [1] reports …”   یک نویسنده:

 “Smith and Jones [12] report …” دو نویسنده:

 “Smith et al. [23] report …” سه نویسنده و یا بیشتر:

“in [27]…”بلکه می توانید بنویسید   “in reference [27]…   برای مرجع دهی به یک مقاله نیازی نیست که در متن  بنویسید:

 [۱], [۳], [۵]  or [1]-[5] در صورتیکه چند مرجع پشت سر هم در متن استفاده  شود و ……………….