در این نوشتار قصد آن است که به آموزش رفرنس نویسی برای مقاله بپردازیم.

نگارش مقاله علمی معمولا با هدف چاپ در مجلات و نشریات معتبر علمی می­‌باشد تا نویسنده یافته­‌های خود را به صورت مکتوب در اختیار دیگران قرار دهد. مقاله یک سند علمی با ساختاراست که با هدف توزیع و نشر یافته­‌های یک فرد خاص، در یک زمان خاص، بر روی جمعیتی خاص و با مساله، هدف، روش پژوهش و ابزار اندازه­‌گیری خاصی انجام شده است. یکی از اصلی‌­ترین نقش‌­های نویسنده مقاله آنست که بتواند مساله پژوهش، جمعیت، ابزار اندزه­‌گیری و روش پژوهش را از حالت ایزوله و خنثی به حالتی زنده و پویا درآورد.

 

هر پژوهشی با مساله یا یک سوال شروع می­‌شود. مساله پژوهش به معنای واقعی کلمه واژه‌­ای کلی و مبهم می­‌باشد؛ نویسنده زمانی می‌­تواند به سوال خود جنبه واقعیت بخشد و یا از فعال بودن و تاثیرگذاری آن سخن به میان آورد که با آوردن شواهد و مستنداتی وجود آن را مورد تایید قرار دهد. زمانیکه پژوهشگر از افسردگی دانش­­­ آموزان سخن به میان می‌آورد و یا پژوهشگر دیگری به بهبود یک بیماری از طریق خاص اشاره می­‌کند به معنی آنست که هریک از آنها بعد از مواجه با مساله­‌ای به دنبال حل آن آمده‌اند. سوالی که در قبال این دو مساله پژوهشی می­‌توان ایراد کرد آنست که: آیا این دو مساله پژوهشی زنده و فعال می­‌باشند؟ پژوهشگر به این سوال با رفرنس دهی پاسخ می­دهد. پژوهشگر بیان مساله اصلی را با شواهد پزوهشی همراه ­ می‌کند و هرچقدر شواهد بیشتر و بروزتر باشد نشان می­‌دهد مساله مطرح شده یک مساله واقعی است و هم اکنون نیز فعال می­‌باشد و در نتیجه پژوهش انجام شده می­‌تواند بجا و کاربردی باشد.

 

یکی از سخت­‌ترین مراحل نگارش مقاله رفرنس نویسی و سبک‌­­های آن می­‌باشد. چندین نوع سبک رفرنس نویسی وجود دارد که عبارتند از: MLA، APA، Chicago، Harvard، و Vancouver. مجلات و نشریات معتبر علمی برحسب سلایق خود سبک رفرنس‌دهی خاصی را از نویسندگان مطالبه می­‌کنند و مولف می­‌بایست روش خاص رفرنس‌نویسی آن مجله را رعایت نماید. در زیر برای سهولت کار رفرنس نویسی توصیه‌­هایی مطرح می­ گردد.

فرض کنید شما از مقاله‌­ای با عنوان:

 Determining a minimal important change in a disease-specific quality of life questionnaire

استفاده نموده‌­اید و قصد دارید این مقاله را در قسمت رفرنس‌­های مقاله بیاورید. در گام اول از طریق لینک www.scholar.google.com وارد گوگل اسکولار شوید. سپس عنوان مقاله را در کادر مربوطه کپی (یا نگارش) نمایید:

rsz 11

آنگاه، با کلیک بر روی دکمه search وارد قسمت نتایج جستجو می­ شوید:

2

همانطور که مشاهده می­کنید، در صفحه نتایج جستجو اطلاعات مربوط به عنوان جستجو آورده شده است. در مرحله بعد با رجوع به گزینه­‌هایی که در زیر نتیجه جستجو آمده است، بر روی گزینه Cite کلیک کنید:

3

بعد از کلیک بر روی واژه Cite کادری باز می­‌شود که اشکال مختلف استنادی (MLA، APA، Chicago، Harvard، و Vancouver) مقاله‌ای که از آن استفاده نموده‌­اید را به شما ارایه می­کند:

5

همانطور که از کادر فوق مشاهده می­‌نمایید، اشکال مختلف رفرنس نویسی مقاله مورد نظر آمده است. شما می‌توانید هر رفرنسی را که می‌خواهید انتخاب نموده و بعد از کپی کردن آن را مورد استفاده قرار دهید.

همچنین در قسمت پایین کادر باز شده، گزینه ای با نام EndNote وجود دارد.

5

در مقالاتی که رفرنس دهی با نرم افزار EndNote می‌­باشد، این گزینه بسیار کمک کننده و اساسی است. با کلیک بر روی این گزینه فایل EndNote این رفرنس در اختیار شما قرار می­گیرد که شما می­توانید آن را وارد نرم افزار EndNote  نموده و استفاده کنید. در مطلب بعدی، روش انجام آن را به صورت تصویری توضیح خواهیم داد.